دانشنامهسازندگان موتورسیکلتصنعت موتورسیکلت

تاریخچه موتورسیکلت سازی ایژ (بخش سوم)

آغاز تولید انبوه موتورسیکلت ایژ

در سال 1946 میلادی و در شرایطی که یک سال از پایان جنگ جهانی دوم و ویرانی های سنگین آن به شوروی می گذشت، تولید انبوه موتورسیکلت ایژ شروع شد و تا سال 2008 که کارخانه موتورسیکلت سازی ایژفسک (ایژ) ورشکست و تعطیل شد؛ یازده میلیون انواع موتورسیکلت ساخته شد. این آمار بطور دقیق قابل بررسی نیست زیرا متاسفانه در پی فروپاشی شوروی و هرج و مرج ناشی از آن، اسناد و مدارک زیادی از بین رفته است.
اما می دانیم که موتورسیکلت های «ایژ» را با دانش فنی شرکت های موتورسیکلت سازی آلمان ساختند. در واقع نقشه ها و ماشین آلات و دانش فنی ساخت موتورسیکلت آلمان به عنوان بخشی از غرامت جنگی به شوروی منتقل شد. بنابراین موتورسیکلت ایژ-350 در اصل کپی موتورسیکلت آلمانی DKW NZ-350 با تغییراتی در آن بود. از جمله این تغییرات پوسته انجین از آلیاژ آلومینیوم، طرح جدیدتری برای گلگیرها، و منطبق نمودن بخش هایی در موتور برای سازگاری با محصولات برقی تولید کارخانه های شوروی بود. ایژ-350 شباهت زیادی به DKW NZ-350 داشت و ضمن داشتن طراحی جدیدتر خوش ساخت، ساده، و با کیفیت بود.

موتورسیکلت ایژ 350

یکی از خصوصیات صنعت موتورسیکلت سازی شوروی در دهه 40 تا 50 میلادی تولید گونه های ورزشی از موتورسیکلت های شهری بود که بنوبه خود به رونق ورزش موتورسواری در شوروی کمک کرد. در سال 1948 کارخانه ایژ موتورسیکلتی را بنام ایژ-350С با دو شاخ جلو تلسکوپی و تعلیق عقب فنری – روغنی تولید کرد. انجین این مدل آلومینیومی و داخل سیلندر از چدن ساخته شده بود و قدرت آن به 14 اسب بخار افزایش یافته بود. در سال 1950 مدل تکمیل تر بنام ایژ-50 به تولید انبوه رسید.

موتورسیکلت ایژ-50

بعد از آن در سال 1951 طراحان کارخانه مدل جدیدتری از مدل قبلی بنام ایژ-49 ساختند که بخاطر دو شاخ تلسکوپی جلو و تعلیق روغنی-فنری عقب و برخی تغییرات از جمله بهبود قابلیت رانندگی با ساید کار در مسیرهای ناهموار، سواری نرم تر و مطمئن تری را داشت. این مزایا آن را مبدل به یکی از گونه های پرشمار «ایژ» کرد و به کشورهای دیگر هم صادر شد.

موتورسیکلت ایژ 49 روسیه

از سال 1955 نسل جدیدی از موتورسیکلت های اسپرت با شاسی لوله ای جوشی بنام ایژ-54 برای پیست های بسته مسابقه به قدرت 18 اسب و ایژ-55 برای مسابقات موتور کراس با قدرت 16 اسب بخار ساخته شد.

موتورسیکلت ایژ-54 شوروی

در سال 1956 «ایژ-56»  با قدرت 13 اسب بخار ساخته شده که نسبت به مدل های قبلی تفاوت ساختاری زیادی داشت. شاسی پرسی به لوله ای جوشی تبدیل شده بود، گلگیرهای با عمق بیشتر از پاشیده شدن گل و لای به راننده جلوگیری می کرد، زین از جنس ابر روکش دار بود، و کاربراتور و محفظه فیلتر هوا زیر قاب پنهان شده بود و به موتورسیکلت ظاهر زیباتری می داد. از این مدل 680 هزار دستگاه ساخته شد که 130 هزارتای آن مجهز سایدکار بود.

موتورسیکلت مدل ایژ-56

بتدریج طراحان شوروی با ایده های نو محصولاتی جدید ارائه کردند که از این طرح ها مدل های” اوریون” و ” ساتورن ” و ” سیریوس” معروف تر اند. بین این سه مدل نیز “ساتورن” با حجم انجین 250 سی سی یک سر و گردن از دو مدل دیگر بالاتر بود.

موتورسیکلت ساتورن

ویژه گی متمایز کننده «ساتورن» این بود که بر خلاف دیگر موتورسیکلت ها که شاسی نگهدارنده بخش های اصلی موتورسیکلت است، چیزی بنام اسکلت یا شاسی نگهدارنده وجود نداشت و باک بنزین به همراه ستون فرمان و صندوق های دو طرف موتور بلوک واحدی را تشکیل میدادند و انجین به زیر این بلوک نصب شده بود.

موتورسیکلت ایژ مدل ساتورن

در سال 1955-1954 کارخانه ایژ موتور سیکلت های ایژ-54 و همچنین ایژ-54M را تولید کرد که 20 اسب بخار قدرت داشت و برای پیست مسابقات طراحی شده بود. این مدل برنده مقام اول مسابقات کشوری شوروی شد. در همان دوره کارخانه ایژفسک دو مدل مسابقه ای دیگر به نام ایژ-55 و ایژ-55K برای شرکت در مسابقات موتور کراس ساخت.

موتورسیکلت های ایژ-55

سپس مدل ها بهتری برای جایگزینی این دو نوع موتورسیکلت به نامهای ایژ-57M  و ایژ-57Кساخته شد.

موتورسیلکت ایژ-57k

در نیمه سال 1958 تولید انبوه موتورسیکلت دیگری با نام ایژ-ژوپیتر در دستور ساخت قرار گرفت. کمتر از یکسال قبل در سال 1957 نمونه آزمایشی این مدل در نمایشگاه بین المللی موتور و خودرو بروکسل بلژیک به معرض نمایش در آمده بود. مدل جدید نخست «ایژ-58» نامیده شد. ولی بعدا به نام ایژ-ژوپیتر2 مشهور شد. «ژوپیتر-2» موتورسیکلتی با 2 سیلندر و در نمونه های اولیه به قدرت 18 تا 19 اسب بخار بود و از سال 1961 تولید انبوه آن در دو نوع عادی و با سایدکار آغاز شد.

موتورسیکلت ایژ ژوپیتر

در سال 1962 بر مبنای ایژ-56 موتورسیکلت جدیدی به نام ایژ-پلانتا2 که مشابه ایژ-ژوپیتر ولی با تغییرات و کیفیت بهتری از ایژ-56 بود ساخته شد. در این مدل دوام سیلندر و پیستون بخاطر استفاده از فیلتر هوای داخل محفظه روغنی که هوای ورودی به سیلندر را از خاک و شن تصفیه میکرد یک و نیم برار بیشتر شده بود.

شرکت موتورسیکلت سازی ایژ (بخش اول)
شرکت موتورسیکلت سازی ایژ (بخش دوم)
شرکت موتورسیکلت سازی ایژ (بخش سوم)
شرکت موتورسیکلت سازی ایژ (بخش چهارم)

نمایش بیشتر

حسین شیرزادی

نویسنده و مترجم، دوستدار دنیای موتور و موتورسواری

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا