راهنمای خرید موتورسیکلتمنابع

راهنمای ساده انتخاب موتورسیکلت

راهنمای انتخاب موتورسیکلت بر اساس مشخصات فنی

در یک دسته بندی کلی دو نوع خریدار موتورسیکلت وجود دارد. نخست افرادی که موتورسیکلت داشته و با مشخصات و مشکلات آن بخوبی آشنایی دارند. دوم افرادی که خریدار اولی هستند و یا آشنایی زیادی با موتورسیکلت ندارند. گروه دوم بیشتر در معرض خطر انتخاب نادرست و پشیمانی هستند. مخاطب ما در اینجا این گروه از خریداران میباشند.
نخستین و مهمترین نکته در انتخاب موتورسیکلت مناسب بودن برای کاری است که در نظر دارید. نکته بعدی قیمت مناسب و هزینه نگهداری است. رخ زیبای موتورسیکلت باید آخرین ملاک شما برای خرید باشد! شرکت های تولیدی و شبکه های فروش از این نقطه ضعف خریداران و موتورسواران آگاه اند. هدف اساسی آنان افزایش فروش موتورسیکلت تولیدی و موجودشان است و هنگامی که در رقابت کم می آورند دست به کار خوشگل کردن موتورسیکلت و فریفتن خریدار ناآگاه و بی دقت می شوند!

اگر انتخاب درستی نکنید موتورسیکلت جوابگوی نیازهای شما نخواهد بود و کم خواهد آورد. شما از آن گروه افرادی نباشید که قیمت ارزانتر موتورسیکلتی شما را بفریبد و یا حرف های زیبای یک فروشنده شما را ازدقت نظرلازم ورعایت معیارهای اصلی انتخاب دور کند.

برای انتخاب و خرید موتورسیکلت باید به نکات فنی اولیه زیر توجه داشته باشید.

توان پیشرانه
قدرت پیشران (انجین) یکی از شاخص های مهم هر وسیله نقلیه موتوری است و با واحد اسب بخارسنجیده میشود. موتورسیکلت پرقدرت استهلاک کمتر، سرعت بیشتر و البته قیمت بالاتری هم دارد. موتورسیکلت قدرتمند در شاخص هایی مانند شتاب، حداکثر سرعت، خرابی کمتر و قابلیت عبور در مسیرهای دشوار بهتر از موتورسیکلت کم توان است.
انتخاب بهینه قدرت پیشران موتورسیکلت در محدوده هایی است که در ادامه به آن اشاره می شود. ولی همان گونه که می دانید در ایران تردد موتورسیکلت های بالاتر از 250 سی سی ممنوع بوده و غیر از استفاده در پیست های مسابقات کار دیگری با موتورسیکلت بدون شماره خود نخواهید توانست بکنید. با این وضعیت و محدود شدن انتخاب به 250 سی سی حرف زیادی باقی نمی نماند.

1. اگر موتورسیکلت را برای تردد به محل کار و برگشت به خانه می خرید و در شهر شلوغی زندگی می کنید توان بین 10 تا 20 اسب بخار کفایت می کند. این توان- که زیر سقف 250 سی سی موتورسیکلت های قابل شماره گذاری در ایران است- برای شمار زیادی از موتورسیکلت سواران کافی است.
2. اگر در شهر خلوت هستید و مسیر طولانی و با شیب زیاد سر و کار دارید یا قصد استفاده از موتورسیکلت به عنوان وسیله حمل بار مجاز یا تردد در مناطق کوهستانی و نیمه کوهستانی و راه های روستایی و خارج از جاده را دارید یا مسیرهای عبوری شما ناهموار یا ماسه زار است به توان بالاتر یعنی تا 40 اسب بخار فکر کنید. قدرت و گشتاور بالای پیشرانه مساوی با کنده شدن آسان موتور از جا و کار کردن پیشرانه در دور پایین تر و در نتیجه استهلاک کمتر است. همانطور که قبلا اشاره شد برای اسب بخار بیشتر پول بیشتری هم باید بدهید.
3. اگر هدف شما مسافرت طولانی با موتورسیکلت است باید ترکیبی از قدرت مانور بالا، سرعت خوب، راحتی و اطمینان را در نظر بگیرید. قدرت بهینه پیشرانه در این مورد بین 45 تا 95 اسب بخار مناسب ترین انتخاب خواهد بود. در ایران بدلیل محدودیت حجم پیشرانه تا 250 سی سی پادشاه این رده موتور سیکلت هایی مانند کاواساکی ورسیس (Versys) دو سیلندر 250 با توان 33.5 اسب بخار، هیوسانگ دو سیلندر آکوئیلا با 25.9 اسب بخار، و مدل های رگال رپتور با 19 اسب بخاراست!
4. علاقمندان به مسابقات نیز که انتخابشان موتورسیکلت هایی با توان بالاتر از 100 اسب به بالاست می توانند با عضویت کلوپ موتورسیکلت رانی اسب خود را سوار بر وانت به محل تمرین برده و برگردانند!

هیوسانگ آکوئیلا
هیوسانگ آکوئیلا

حجم پیشرانه
1. جهت تردد معمولی و بدون سرعت در حوزه شهری، حجم 100 تا 150 سی سی مناسب است.
2. برای مسیرهای نه چندان هموار خارج شهر مانند دشت و جنگل بسته به نوع مسیر، پیشرانه ای بین 150 تا 250 سی سی قابل قبول است.
3. برای رانندگی پرشتاب تر و توانایی مانور بیشتر باید از پیشرانه ای به حجم 250 تا 350 سی سی استفاده کنید.
4. اگر هدف شما مسافرت در بزرگراه،جاده های بین شهری و تردد در خارج از جاده و مسیرهای ناهموار است حجم موتور باید از 400 سی سی با بالا باشد.

فناوری پیشرانه
1. پیشرانه های “دو زمانه” که ساخت و کارکرد و تعمیر ساده تری دارند. پیشرانه های دو زمانه نسبت به چهار زمانه ها با حجم مساوی می توانند قدرت بیشتری تولید کنند. اما بخاطر روش روغنکاری مخلوط با سوخت دود زیادی داشته و بشدت هوا را آلوده می کنند. پیشرانه های دو زمانه گرمای بیشتری نیز تولید می کنند که سبب فرسایش زودتر قطعات و بخصوص شمع می شود. تولید موتورسیکلت با این نوع پیشرانه در ایران متوقف شده است.

2. پیشرانه های “چهار زمانه” یا سوپاپ دار ساختار پیچیده تری داشته و گرانتر اند. ولی در مقابل، کارکرد بهتر، کشش و ثبات بیشتری داشته و بخصوص در حجم سیلندر بالاتر مزیت دارند. چهار زمانه ها آلودگی کمتر و گرمای کمتری نیز تولید می کنند.

3. پیشرانه های “برقی” که به سرعت در حال تکامل اند. اما همچنان مساله اصلی مشکل شارژ و هزینه باتری هاست. عمر باتری ها معمولا تا هزار نوبت پر و خالی شدن است و بعد از آن بشدت از ظرفیت ذخیره انرژی آن کاسته می شود. باتری در هوای زیر صفر نیز بازدهی کمتری دارد و بکارگیری آن نیاز به مدار کنترل و مراقبت های ویژه دارد. درحال حاضر رایج ترین نوع موتورسیکلت با این نوع پیشرانه اسکوترها هستند.

اسکوتر برقی
اسکوتر برقی HERO

برغم مزیت بی برو برگرد پیشرانه برقی، مشکل اصل کماکان مرتبط با فناوری ساخت باتری است. یکی از پیشرفت های بزرگ در این زمینه با بکارگیری کربن “گرافین” برای لایه عایق خازن های پر ظرفیت ایجاد شده که در مراحل نوزادی است. اگر دانشمندان بتوانند روشی را برای کاربرد تجاری و ارزان گرافین در ساخت خازن های پر ظرفیت پیدا کنند، مشکل تامین انرژی پیشران برقی موتورسیکلت نیز تا اندازه زیاد حل خواهد شد. از این منظر آینده از آن این نوع پیشرانه است.

سیستم خنک کننده در پیشرانه ها
1- پیشرانه های هوا خنک: که ارزانترین و ساده ترین اند.

2-پیشرانه های هوا خنک مجهز به رادیاتور روغن: دما در این نوع پیشرانه از طریق گردش روغن موتور در مدار بسته رادیاتور و برگشت آن به داخل پیشرانه کاهش می یابد. این فن آوری بیشتر کمکی و برای کاهش گرمای موتورهای هوا خنک و برای تردد در مسافت های بیشتر یا آب و هوای گرم ساخته می شود.

3- پیشرانه های آب خنک: که از طریق گردش آب در اطراف سیلندر و حرکت آب در یک مدار بسته و خنک شدن در رایاتور عمل می کند. این گونه پیشرانه هزینه ساخت و فناوری بالاتری دارد و برخلاف سیستم هواخنک باز که عمل خنک کردن سیلندر از طریق برخورد باد از روبر انجام می شد، عمل خنک کردن از همه طرف سیلندر و یکنواخت انجام می شود. این نوع خنک کاری بهترین نوع برای پیشرانه هایی است که قرار است در مسیرهای طولانی وو شرایط آب و هوایی دشوار عمل کنند.

سیستم خنک کننده
سیستم خنک کننده پیشران های آب خنک

نوع جعبه دنده(گیربکس)
1. گیربکس مکانیکی( یا همان دنده ای) که بیشترین کنترل را به راننده می دهد. این نوع گیربکس اجازه شتاب گرفتن و از جا کندن سریع تری را میدهد. گیربکس مکانیکی ارزان تر، ساده تر، بادوام تر، و تعمیر ارزانتری دارد.
2. گیربکس اتوماتیک دارای انواع مختلف با کلاچ و بدون کلاچ (فول اتومات) است. از این گیربکس بیشتر در مدل های اسکوتر شهری استفاده می شود. گیربکس هایی که با فناوری CVT ساخته می شوند از مزیت ساخت و نگهداری ارزانتر نسبت به انواع دیگر و همچنین افزایش و کاهش پیوسته سرعت برخوردار هستند.
نقطه ضعف گیربکس اتوماتیک، افزایش مصرف سوخت و هزینه نگهداری بیشتر است. استفاده ازاین فناوری در حال گسترش به انواع دیگر موتورسیکلت بوده و روز به روز مشتریان بیشتری پیدا می کند.

وزن
1. چنانچه قصد حرکت در مسیرهای ناهموار با پرش و کارهای آکروباتیک را دارید، بهتر است بدنبال مدل های سبک وزن 50 تا 70 کیلوگرم موسوم به “ترایال” باشید.
2. برای داشتن قابلیت مانور در شهر نیازی به مدل های خیلی سبک ندارید. شما بین خودروها و موتورسیکلت های زیادی حرکت می کنید و نمی توانید مانور زیادی بدهید. وزن مناسب برای این منظور90 تا 120 کیلوگرم است. با این وزن شما قابلیت خواباندن و بلند کردن موتورتان را خواهید داشت و در صورت از دست دادن تعادل بهتر قابل جمع کردن است. در بازار ایران بنلی 135 از این نظر بی رقیب است.

بنلی TNT 135

3. برای مسیر های طولانی و مسافرت در سرعت های بالاتر از معمول، موتوسیکلت باید وزن مناسبی که حداقل 170 کیلوگرم و ترجیحا بالای 200 کیلوگرم است داشته باشد. وزن بیش از 200 کیلو به دلایلی توصیه می شود که از آن جمله فشار مناسب به جاده و اصطکاک و تعادل کافی در حرکت با سرعت بالا و بخصوص کمتر متاثر شدن از باد یا جریان هوای ناشی از رد شدن سریع خودرو هاست.

فنربندی(تعلیق)
1. موتوسیکلت هایی که فقط یک جفت کمک فنر در عقب دارند. در گذشته مدل هایی از موتورهای گازی از این نوع بود.
2. موتور سیکلت های با کمک فنر تکی(مونو) که قابلیت بالایی در جذب ضربات و تکان های حرکت را داشته و برای پرش و مسیرهای ناهموار پرتکان مناسب است.
3. موتورسیکلت هایی مجهز به کمک فنرهای دو تایی در جلو و عقب که ارزان ترین و رایج ترین نوع بوده اند ولی بتدریج و در مدل های گرانتر جای خود را به کمک فنر تکی در عقب می دهند.
گذشته از موارد فوق، خریداران حرفه ای تربسته به نوع کاربرد مورد نیاز خود، به نکات زیر نیز توجه میکنند:
• مشخصات گشتاور پیشرانه
• جزییات سیستم تعلیق یا فنربندی
• جزییات سیستم ترمز
• مشخصات چرخ ها و لاستیکها
• مشخصات سیستم سوخت رسان
• دوره های سرویس، دسترسی به لوازم یدکی واکسسوری و هزینه های مرتبط

حسن شیرزادی

نویسنده و مترجم، دوستدار دنیای موتور و موتورسواری

نوشته های مشابه

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا